سوءمصرف مواد مخدر یک پدیده جهانی است . به ندرت کشوری یافت می شود که این معضل در آن یافت نشود . روند سوءمصرف به ویژه در نوجوانان علاِیمی از همگرایی گسترش مواد مخدر را در کشورها نشان می دهد.
سوال بحث انگیز در حوزه سوءمصرف مواد و الکل مربوط به میزان مسِئولیت پذیری مراجع در قبال بهبودی خود است . قربانی بیماری اعتیاد نباید به دلیل رفتارهایی که اساسا غیر ارادی هستند توبیخ و تنبیه شوند. در واقع تحکیم کارآمدی پیش بینی کننده تغییر رفتار است. هر چه تصور کار آمدی قویتر باشد افراد به احتمال بیشتری تلاش پیوسته ای دارند . موفق خواهند شد.
اقدامات درمانی
درمان سوءمصرف مواد یا اعتیاد به مواد مخدر به دلیل فعالیتها و راهبردهای مورد استفاده انواع مختلفی دارد . بطور کلی پنج روش اصلی درمان عبارتند از
1)درمانهای جسمی
2)درمانهای دارویی
3)درمانهای روانشناختی
4)درمانهای گروهی و خانوادگی
سم زدایی
اگرچه واژه سم زدایی به معنای از بین رفتن اثرات مسموم کننده مواد در بدن است اما از آن در حوزههای وسیعتری مانند کنترل بیماریهای عصبی مثل افسردگی و مشکلات روحی و جسمی مرتبط به آن استفاده می شود. به زبان ساده وقتی که بدن به استفاده از دارویی عادت کرده باشد، قطع آن موجب بر هم خوردن توازن و تعادل ذهنی و جسمی میشود و عوارض نا مطلوبی را بر جا میگذارد و تنها میتوان از طریق سم زدایی این عوارض را تحت کنترل در آورد. سم زدایی به رفع اثرات انزواطلبی و گوشهگیری کمک میکند اما مشکلات روانی، اجتماعی و رفتاری مرتبط با سوء مصرف مواد را حل نمیکند.
سمزدایی کامل یکی از مهمترین اهداف اکثر برنامههای درمانی است و سم زدایی را میتوان با قطع یکباره مواد یا قطع تدریجی آنها آغاز کرد. سم زدایی یک درمان کوتاه مدت است که برای پیشبینی ترک سالم مراجع از مواد طراحی شده است .با این که سم زدایی یک پدیده فیزیولوژیک است که بدن شخص را از ماده مورد سوءمصرف پاک و آزاد میکند اما دارای مضامین روانشناختی و اجتماعی است که مستلزم تلاش بهینه روانشناس است.
نقش مشاور عبارت است از :

  • نظارت بر پیشرفت مراجع
  • حمایت فردی و عاطفی از مراجع
  • تشویق مراجع و خانواده او به استفاده از سم زدایی به عنوان فرصتی برای تغییر
  • سنجش نیازها و توان مراجع برای ادامه درمان
  • کار با مراجع برای ابداع یک برنامه درمانی مناسب

درمان با سم زدایی شروع میشود و با درمانهای فردی و خانوادگی ادامه مییابد.